Jakie są rodzaje wirusów grypy?

Jakie są rodzaje wirusów grypy? Które są najgroźniejsze i jak się przed nimi bronić?

Wyróżnia się trzy rodzaje wirusów grypy – A, B i C. Wirusy A i B są przyczyną często bardzo ciężkich zachorowań (prowadzących nawet do śmierci), które w niektórych przypadkach mogą osiągać rozmiary epidemii lub pandemii. Ochrona, szczególnie przed typem A, jest utrudniona, ponieważ co roku dochodzi do kolejnych jego mutacji. Wirus grypy typu C powoduje zachorowania o znacznie lżejszym przebiegu. Nie ma zasięgu kontynentalnego ani światowego. Nie mutuje.

Czym jest wirus grypy?

Grypa to ostra, choroba atakująca układ oddechowy. Wywołana jest zakażeniem wirusa grypy. Przenosi się między ludźmi i zwierzętami drogą kropelkową (np. podczas kasłania i kichania). Najwięcej zachorowań występuje podczas sezonowych epidemii (jest to najczęściej wirus typu A) i powoduje ostre objawy, np. bóle głowy, katar, kaszel, bóle gardła, stawów czy mięśni. Wirus grypy często ma zasięg kontynentalny lub nawet światowy, powodując w przypadku dzieci i osób starszych nawet śmierć. W wyniku grypy tzw. „hiszpanki” (typ A, H1N1) w latach 1918-1919 zginęło nawet od 50 do nawet 100 milionów ludzi.

Wirus grypy typu A – najcięższa odmiana

Wirus grypy typu A występuje u ssaków i ptaków, głównie ludzi, świń, koni, fok, norek oraz wielorybów. Materiał genetyczny wirusa stanowi jednoniciowy RNA (kwas rybonukleinowy) mający osiem segmentów. Odznacza się on, w porównaniu do typów grypy B i C, genetyczną zmiennością związaną z tworzeniem się mutacji genetycznych. W związku z tym w ramach wirusa grypy typu A funkcjonuje ponad 150 podtypów (i ciągle ich przybywa). Uaktywniają się szczególnie w okresach jesienno-zimowych. Przekazywanie wirusów grypy następuje niezmiernie łatwo – wystarczy przebywać z osobą zarażoną lub mieć kontakt z jego śliną lub wydzieliną z nosa. Uważa się, że środowiskiem, w którym rozmnaża się najwięcej wirusów grypy jest ptactwo wodne. Wirus typu A odpowiada za większość pandemii i epidemii w XX wieku. Obecnie najpowszechniejsze szczepy grypy to H1N1 oraz H3N2.

Wirus grypy typu B – dotyka tylko ludzi

Wirus grypy typu B dotyka wyłącznie ludzi. Jego genom (materiał genetyczny) składa się tak samo jak w przypadku wirusa typu A, z jednoniciowego RNA podzielonego na osiem segmentów. Wirus typu B jednak charakteryzuje się mniejsza zdolnością do mutacji genetycznej, przez co jego leczenie jest znacznie łatwiejsze. Atakuje gównie górne i dolne drogi oddechowe, powodując bóle całego ciała, zawroty głowy, osłabienie, nudności i wymioty. Wirus typu B jest zaraźliwy, jednak jego objawy występują nie dłużej niż przez dwa tygodnie. Nie przejawia sezonowości. Osiada często na przedmiotach typu klamki. Najlepszą formą prewencji jest mycie rąk i używanie maseczek w miejscach publicznych.

Wirus grypy typu C – najłagodniejsza odmiana

Wirus grypy typu C występuje tylko u ludzi i świń. W przeciwieństwie do gryp typu A i B nie powoduje epidemii ani pandemii. Składa się z jednoniciowego RNA podzielonego na siedem segmentów. Dotyka głównie osoby o obniżonej odporności i starsze (sporadyczne przypadki zachorowań u dzieci i młodych dorosłych). Nawet do 70% ludzkiej populacji może posiadać przeciwciała zdolne skutecznie walczyć z grypą typu C (choroba mogła być przez nich przeoczona ponieważ charakteryzuje się łagodnym nieżytem górnych dróg oddechowych). Najlepszym na nią lekarstwem jest prewencja ? częste mycie rąk i chronienie się przed otoczeniem maseczką.

Konsultacja merytoryczna Dr hab. n.med. Anna Piekarska – Kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi