Kiedy, jak często i kto powinien szczepić się przeciwko grypie

Oprócz dbania o zdrowie w czasie podwyższonego ryzyka zachorowań i podatności na infekcje do elementów profilaktyki przeciwgrypowej należy zaliczyć przede wszystkim szczepienia. O konieczności szczepienia powinien decydować lekarz.

Szczepionka na grypę rekomendowana przez WHO

Jak leczyć grypę? Przede wszystkim objawowo. W ostrych przypadkach infekcji zalecane jest również podawanie leków antywirusowych. Jedną z metod wspierania systemu immunologicznego jest szczepienie.

Zalecenia dotyczące składu szczepionek przeciwko grypie rokrocznie są inne, ponieważ jest to wirus o bardzo wysokiej zmienności. Szczepionki, które były rekomendowane w poprzednim sezonie, w bieżącym mogą być zupełnie nieskuteczne. Co roku na rynku pojawia się nowa, akceptowana przez Światową Organizację Zdrowia szczepionka, zawierająca przewidywany na dany sezon rodzaj wirusa. 

Kto powinien szczepić się przeciwko grypie

Szczepienia profilaktyczne przeciwko grypie są szczególnie zalecane osobom należącym do grup podwyższonego ryzyka, czyli narażonym na wystąpienie powikłań oraz ciężki przebieg infekcji, należą do nich:

  • dzieci do 2. roku życia, (powyżej 6 miesiąca życia)
  • osoby starsze, po 65. roku życia,
  • kobiety w ciąży, lub planujące ciążę,
  • osoby cierpiące na przewlekłe i nawracające  infekcje układu oddechowego oraz astmę.

Przeciwko grypie może zaszczepić się również każdy, u kogo lekarz rodzinny nie stwierdził przeciwwskazań.

Kiedy i jak często szczepić się przeciwko grypie

Wirus grypy należy do szybko mutujących, dlatego szczepienia profilaktyczne należy przeprowadzać co 6-12 miesięcy. Szczepieniu można się poddać już na początku września.

Szczepionka przeciwko grypie nie tylko skutecznie może ochronić przed rozwojem infekcji, ale również, w przypadku zachorowania, spowoduje, że przebieg grypy będzie znacznie łagodniejszy, a ryzyko powikłań ograniczone.

Przeciwwskazania do szczepień przeciwko grypie

Szczepionka przeciwko grypie nie jest zalecana osobom, które:

  • mają alergię na jakikolwiek składnik szczepionki,
  • cierpią na ostre i przewlekłe choroby współwystępujące z wysoką gorączką,
  • w dniu szczepienia są osłabione, przeziębione, chore,
  • w czasie 6 tygodni po ostatnio przebytym szczepieniu zostały zdiagnozowane pod kątem zespołu Guillain-Barré.

Dlaczego pomimo zaszczepienia dochodzi do infekcji wirusem grypy

Szczepionka, która wprowadzana jest na rynek w danym roku, zawiera szczepy wirusa, które były odpowiedzialne za największą liczbę zachorowań w roku poprzednim. Wirusy ulegają mutacjom i pojawiają się nowe, na które dana szczepionka nie zadziała. Jest to jedna z przyczyn chorowania na grypę osób zaszczepionych.

Kolejną przyczyną rozwoju infekcji pomimo szczepienia jest fakt, że przeciwciała zaczynają się namnażać w ludzkim organizmie około tygodnia po szczepieniu i chronią przed zakażeniem od pół roku do 12 miesięcy. Jeżeli do zakażenia doszło na kilka dni przed szczepieniem (co często przebiega bezobjawowo) szczepionka dodatkowo osłabi odporność i przebieg grypy będzie dużo cięższy niż w przypadku, gdyby szczepienie nie zostało podjęte.

Skuteczność szczepienia zależy od wielu czynników, przede wszystkim od kondycji systemu immunologicznego. Osoby o wrodzonej, niższej odporności (np. podatne na przeziębienia) po 6 miesiącach od momentu zaszczepienia, mogą potrzebować kolejnej szczepionki ze względu na niską ilość przeciwciał we krwi.

Konsultacja merytoryczna Dr hab. n.med. Anna Piekarska – Kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi